Kameroen 2003 at

Published on maart 28th, 2006 | by arnold pannenborg

Voetballers en Big Men

atDe een-na-laatste keer dan: Atem Valentine. De voormalig aanvoerder van Mount Cameroon speelt nu bij AshantiGold FC in de Ghanese Premier League en is een ware voetbalster.

Ook in Kameroen was Atem een ster, tot ver buiten Buea en omstreken. Hij scoorde aan de lopende band als aanvallende middenvelder, zette menig aanval op en was bovenal een charismatische persoonlijkheid op het veld. Atem was verre van onomstreden. Als lievelingetje van de voorzitter kon hij alles maken en dat deed hij ook.

Een normale regel in het (Kameroense) voetbal is dat je niet meer dan twee of drie keer per week te laat op de training mag verschijnen. Houd je je er niet aan, dan kun je de wedstrijd op zondag wel vergeten. Atem waagde het om, samen met andere spelers, op doordeweekse dagen en soms op zaterdagnacht uit het sportcomplex van de voorzitter te sneaken – op zoek naar drank, muziek en jonge meisjes. En dan ben je ’s ochtends niet altijd bij de pinken.

Big Man
Toch stond Atem iedere wedstrijd in de basis. Zelfs al zou de coach hem als straf niet op de lijst zetten, dan zou de voorzitter dat hoogstpersoonlijk corrigeren. Want Atem is niet alleen een grote naam in het voetbal – en dus morren de supporters als hij niet bij de eerste 11 zit – hij heeft de steun van een ware big man. De voorzitter is een Afrikaanse Big Man en toevallig ook de baas van het team. Met zo iemand achter je heb je niets te vrezen.

Big Men besturen het voetbal in Kameroen. Alle voozitters van eerste divisieclubs zijn Big Men in de zin dat ze rijk en machtig zijn via zaken of politiek of beiden. Het zijn meestal ook letterlijke Big Men, zoals de voorzitter van Mount Cameroon, die met hun omvangrijke buiken hun status ‘vergroten’. Maar een Big Man  hoeft niet per se een voorzitter te zijn. Het kan ook een machtige zakenman of een lokale politicus zijn die een voetballer onder zijn hoede heeft.

Er zijn vele redenen te bedenken waarom Big Men voetballers steunen. Eén daarvan is tribalisme. Veel Big Men en hun voetballers zijn dorps- of tribesgenoten. Een Big Man ziet graag dat leden van zijn etnische groep in de spotlight staan, en dat het dorp of de regio in het nieuws komt. De Big Man besluit soms om een team te sponsoren (daarover later meer) of om voetballers hogerop te helpen.

Voorkeur
Een voetballer van Buea Boys vertelde me dat eenderde van een gemiddeld team uit spelers met Big Men bestaat. Deze spelers krijgen een voorkeursbehandeling bij het spelen van wedstrijden en zelfs bij de selectieprocedure aan het begin van het jaar. Hij vertelt me dat hij jaren terug een Big Man achter zich wist. Een hoge politicus, die met zijn zus was getrouwd.

Het dorpsteam kondigde aan dat voetballers zich moesten melden voor het nieuwe seizoen. De voetballer kreeg een briefje van zijn Big Man, de aangetrouwde politicus, mee en overhandigde dat aan de coach. In het briefje stond zoiets als: ik ben die en die, dit is mijn speler, hij is goed, ik wil dat je hem in de selectie opneemt. Tja, wat doe je dan als coach?

Ashu heeft ook een Big Man. Het is een voormalig hooggeplaatste militair uit het leger, die in het geboortedorp van Ashu woont. Met de kolonel achter zich heeft Ashu weinig problemen met het vinden van een team. En ook al heeft ie het nooit toegegeven, ook Essomba weet een Big Man achter zich. De vice-voorzitter van Mount Cameroon is afkomstig uit een dorpje uit de North-West Province. En, verrassing, daar komt Essomba ook vandaan.

Basis
Essomba speelde eerder bij Kumbo Strikers waar de vice-voorzitter toendertijd werkzaam was. Een plus een is twee. Toen Essomba een paar wedstrijden achter elkaar niet werd opgesteld, bracht ik samen met hem een bezoek aan de vice-voorzitter. De Hij hoorde Essomba’s relaas aan, sprak er schande van en zei dat Essomba zich geen zorgen hoefde te maken. En ja hoor, de wedstrijden erna staat mijn Kameroense voetbalvriend weer in de basis.

D’r is op zich niets mis met het principe van de Big Man. Zo werkt dat nu eenmaal in Afrika. Maar ergens knaagt het wel. Als spelers worden opgesteld louter en alleen omdat ze iemand’s favoriet zijn, dan zou het best wel eens kunnen dat er betere voetballers zijn die op de bank belanden. Zoiets komt de prestaties van een voetbalteam natuurlijk niet ten goede.

Afrikanen zijn gek op namen, zo vertelde iemand uit Kameroen me. Wat je kan doen, interesseert hen minder dan wie je bent. Dat klinkt bekend in de oren. Zo werkt dat overal ter wereld. Spelers met een grote namen of spelers met een Big Man achter zich hebben een welhaast natuurlijke voorsprong op de rest.

In het Kameroense voetbal vindt deze vorm van tribalisme op dermate grote schaal plaats dat er eerder sprake is van regel dan van uitzonderling.

Tags: , , , , ,


About the Author



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Back to Top ↑