Ghana 2008 guigha

Published on januari 26th, 2008 | by arnold pannenborg

De Black Stars en het heilige water van Guinea (1)

guighaDrie schoten op de paal. Minstens drie schoten rakelings langs het doel. Zelfs superster Michael Essien weet het net niet te vinden. Pas aan het eind van de tweede helft krijgt gastland Ghana de overwinning waarnaar het op zoek was. Toeval? Geenszins.

Op zondagmiddag 20 januari speelt Ghana de openingswedstrijd van de Afrika Cup tegen het klein geachte Guinea. Maar Guinea is volgens vele Ghanezen op een bepaald terrein nog sterker dan het voetballen zelf. ‘Guinea had het doel goed afgesloten. Het is een ijzersterk land als het gaat om hekserij en magie. Maar wij hadden ons grondig voorbereid.’

Vlak voor aanvang van de wedstrijd in het Ohene Djan stadion in Accra richt het merendeel van het publiek haar aandacht op een traditioneel geklede man. De man loopt met twee kippen ondersteboven in zijn handen over het veld. Het is het typische beeld van juju en muti, ofwel Afrikaanse zwarte magie. De foto verscheen daarop in verschillende internationale kranten onder de noemer ‘superstition at its best’.

Subtieler
De beste man is wellicht een afleidingsmanoeuvre of een individueel opererende witchdoctor want de echte magie is vele malen subtieler en niet tot nauwelijks zichtbaar voor het ongetrainde oog. Zelfs de actie van de spelers van Guinea op het moment dat zij het veld opkwamen, was mij in de chaos vlak voor het startsignaal compleet ontgaan. De echte magie van zowel Ghana als Guinea wordt pas drie dagen helder na een ontmoeting met drie heren in smetteloos wit.

Op maandagochtend 21 januari krijg ik een telefoontje van freelance journalist Edwin Schoon, die onder andere de Afrika Cup verslaat voor dagblad de Pers. Hij is via via op het spoor gekomen van drie mannen die claimen verantwoordelijk te zijn voor het regelen van de magie voor de Black Stars. Edwin vraagt mij de gesprekken met deze mannen bij te wonen om zo te achterhalen of de verhalen die zij vertellen kloppen met mijn eigen ervaringen in Kameroen.

Maandagavond zitten we met zijn vijven op de tribune in het stadion. ‘Zag je hoeveel kansen Ghana had in de eerste helft? Die bal weigerde de doellijn te passeren,’ zegt Nuru, de grootste van de drie mannen, allen gekleed in een wit shirt. Ver beneden speelt het arme Namibië een kansloze pot voetbal tegen Marokko. ‘Guinea is een sterk land. Maar wij weten wat alle nationale elftallen gebruiken als magie. En dus wisten wij ook de geheimen van Guinea.’

Malams
Nuru en zijn twee metgezellen (Hudu en Pollo) staan tussen de Ghanese Black Stars en de islamitische witchdoctors (malams genaamd) in de buitenwijken van Accra in. Vier dagen voor de start van het toernooi kregen zij het verzoek van de perschef van de Ghanese voetbalbond GFA om magie te vinden waarmee Ghana haar openingswedstrijd zou winnen. De drie mannen zijn bekenden in Accra; zij prepareren normaliter de wedstrijden van de lokale topclub Hearts of Oak.

De drie tussenpersonen brengen de dagen daarop bezoeken aan in totaal zes malams in de slums van Accra en vertelden hen van de GFA en de Black Stars. De zes malams geven onafhankelijk van elkaar opdrachten mee die de mannen moeten voltooien. De belangrijkste taak ligt bij Nuru, duidelijk ook de leider van de drie, die zich op de dag van de wedstrijd om vier uur ’s ochtends stipt meldt bij een paardenracebaan in de buurt van het stadion.

Nuru heeft een afspraak gemaakt met een bekende die bij de racebaan werkt. Samen lopen ze naar een zwangere merrie bij de manege om haar ochtendurine op te vangen in een plastic flesje. Nuru benadrukt het belang van het flesje omdat – zo zegt hij – als hij ermee op straat zou lopen of het stadion zou betreden, niemand in de gaten zou hebben dat het om magie gaat. Het lijkt immers op een gewoon flesje soda.

Cirkel
Nuru geeft het flesje urine door aan Pollo die zich ermee haast naar het hotel waar de medicijnmannen van het nationale elftal van Guinea verblijven. Eerst sprenkelt hij de urine in een cirkel rondom het gehele hotel. Daarna betreedt hij het hotel en sprenkelt hij wat urine over de stoelen in de ontbijtzaal. Dit is wat men in de magie over het algemeen het ‘spoilen’ van een plek noemt.

Hudu heeft wellicht de meest ondankbare taak in handen gekregen. De kleinste en vrolijkste man van het gezelschap zit de gehele nacht op de tribune in het stadion om te kijken of daar door Guinea iets geprepareerd zou worden. Lange tijd gebeurt er niets totdat Hudu plots bewegingen ziet op het veld. Volgens de drie mannen ging het om vier dwergen die, omdat ze onzichtbaar zijn, zonder veel moeite de bewakers konden passeren en het stadion konden betreden.

Hudu benadrukt dat hij niets doet en de dwergen (de dwarfs) rustig hun werk laat doen. De dwergen staan ieder bij één van de vier cornervlaggen op het veld, maar wat ze precies doen wil of kan Hudu niet vertellen. Als de dwergen vertrokken zijn en Pollo met het flesje urine bij het stadion is gearriveerd, lopen beide mannen het veld op en sprenkelen de urine over de plekken bij de vier cornervlaggen. Urine, zo is de algemene opvatting in Afrika, verpest alle vormen van magie van de tegenpartij.

Preparaat
Nuru is intussen na zijn bezoek aan de paardenracebaan naar de begraafplaats in de buurt van het stadion gegaan. Daar begraaft hij een preparaat van één van de malams en vertrekt vervolgens zonder om te kijken. Nu is alles in gereedheid gebracht voor de wedstrijd tussen Ghana en Guinea.

Lees ook deel 2.

Tags: , , , ,


About the Author



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Back to Top ↑