Competities ivoor

Published on maart 13th, 2009 | by arnold pannenborg

CHAN brengt geen eenheid in Ivoorkust

DR Congo werd zondagmiddag gekroond tot kersverse kampioen van de allereerste African Nations Championship (CHAN). Nu rest slechts één vraag. Wat heeft het toernooi het onrustige Ivoorkust gebracht?

‘De voornaamste reden om het toernooi in Ivoorkust te houden, was om nationale eenheid te creëren en de meeste Ivorianen staan nog altijd vierkant achter dat idee,’ zei de voorzitter van de Ivoriaanse voetbalbond FIF, Jacques Anouma in februari nog. Inderdaad, voetbal verbroedert. Maar is het houden van een voetbaltoernooi in een politiek instabiel land wel zo’n goed idee? En: wat blijft er eigenlijk over van het streven naar nationale eenheid als het gastland er al na twee wedstrijden uit ligt?

Burgeroorlog
Misschien wel het bekendste voorbeeld van voetbal als ‘vredesstichter’ komt uit het West-Afrikaanse Liberia. In de jaren ’90, ten tijde van de burgeroorlog die aan zeker 150.000 mensen het leven kostte, werd voetbal regelmatig gebruikt als vredesmiddel. ‘Voetbal,’ zo stelt antropoloog Gary Armstrong, ‘is in staat om nationale trots en een gevoel van collectief samenzijn te genereren.’ Enkele wedstrijden van het Liberiaanse nationale elftal waren het schoolvoorbeeld van strijdende partijen die ongewapend het stadion betraden, gezamenlijk de wedstrijd bekeken, en na afloop ieder hun eigen weg gingen.

‘Vandaag de dag is de rust teruggekeerd in de straten van Bouake,’ aldus voorzitter Anouma van de Ivoriaanse voetbalbond en organisator van CHAN. ‘Het land is niet langer verdeeld en alle Ivorianen zijn nu verenigd.’ Dat is wat al te positief gesteld. De burgeroorlog mag dan officieel ten einde zijn, de onmin tussen de regering in speelstad Abidjan en de rebellen in speelstad Bouake is geenszins verminderd.

Rebellenstad
Uit voorzorg werden de landenteams uit Groep B – Ghana, Libië, DR Congo en Zimbabwe – niet in ‘rebellenstad’ Bouake gestationeerd, maar een stukje verderop, in Yamoussoukro. De rebellen konden immers zomaar toeslaan en dat zou het toernooi, mild gezegd, geen goed doen. Verslaggever Daniel Kenu van de Ghanese krant Graphic Sports sprak over ‘zware beveiliging’ en ‘politie-escortes’ van spelers, bobo’s en journalisten tussen het Hotel President en het stadion. ‘Veel Ivorianen geloven dat de vrede alleen op papier bestaat.’

Het feit dat Wattao, commandant van de rebellen in Bouake, de eerste groepswedstrijd van Ghana in het stadion bijwoonde gaf de aanwezigen evenmin een veilig gevoel, aldus de verslaggever. Wattao zat naar verluidt met een paar zware jongens en enkele bloedmooie dames te kijken vanaf de tribune, en dat terwijl hij geeneens was uitgenodigd. Leden van de vredesmacht van de Verenigde Naties hielden hem niet tegen.

Groot feest
‘Als CHAN de wereld moet tonen hoe president Gbabgo vrede heeft gebracht in zijn land, dan ben ik bang dat de verslagen van journalisten ter plaatse dat beeld niet hebben bevestigd,’ schrijft de Ghanese journalist Nana Ampomah in de krant Graphic Sports. De journalist blikt met weemoed terug op de Afrika Cup van 1984, die toendertijd in Ivoorkust werd gehouden. Ivoorkust was toen nog ‘een oase van vrede en rust,’ schrijft hij.

Ook toen waren de Black Stars gehuisvest in Bouake. Hij herinnert zich hoe de burgemeester van Bouake alle journalisten uitnodigde voor een groot feest met dansende vrouwen en heerlijk eten. Wat een verschil met de huidige situatie waar journalisten zich zonder begeleiding van lokale gendarmerie niet vrij in Bouake kunnen bewegen.

Tijdelijke situatie
Antropoloog Gary Armstrong beweert naar aanleiding van Liberia dat ‘het voetbal is belast met de taak om te bewerkstelligen wat de politici niet kunnen en willen doen’. Het is waar dat het voetbal voor vrede en eenheid kan zorgen, dat voetbal verbroedert, maar het is slechts een tijdelijke situatie. Een vrede van 90 minuten lang is niet genoeg. Het voetbal in Liberia, zo zegt Armstrong, is niet bij machte geweest ‘de politieke structuren te veranderen die zo’n verwoestende uitwerking hebben gehad op het land’. Structureel verandert voetbal een samenleving dus niet.

Projectielen
Voor de Ivorianen had een toernooi als CHAN zeer zeker een gevoel van nationale eenheid en vrede kunnen brengen, hoe tijdelijk ook. Enige voorwaarde in de voetballerij is echter wel dat je successen boekt. En juist dat is Ivoorkust dit toernooi niet gegund. De openingswedstrijd tussen Ivoorkust en Zambia eindigde in een blamerende 0-3 nederlaag. Woedende supporters gooiden al tijdens de wedstrijd projectielen het veld op. Ook de tweede wedstrijd ging verloren, waardoor de Olifanten toen al kansloos waren voor de volgende ronde. Al voor het voetbal voor eenheid had kunnen zorgen, was die kans dus alweer verkeken.

De volgende halte en volgende tijdstip van CHAN is Soedan in 2011, ook niet bepaald het toonbeeld van rust en vrede in de regio. Net als in Ivoorkust reikt de macht van de regering in Soedan niet veel verder dan de hoofdstad Khartoum. Als ook dan het doel is om eenheid en vrede te bewerkstelligen, zal het Soedanese nationale elftal wat succesvoller voor de dag moeten komen. En zelfs dan houdt de verbroedering hoogstwaarschijnlijk op te bestaan na het laatste fluitsignaal.

Tags: , , , , , ,


About the Author



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Back to Top ↑